Ở Bài 2, chúng ta đã làm quen với những công thức tính toán cơ bản như SUM, AVERAGE, IF… để phân tích dữ liệu ngay trong một bảng. Nhưng trong thực tế, dữ liệu hiếm khi gói gọn trong một nơi. Bạn sẽ thường có nhiều bảng rời rạc – ví dụ: bảng đơn hàng, bảng sản phẩm, bảng khách hàng – và cần kết nối chúng lại với nhau.
1. Giới thiệu
Sau khi đã biết cách tính toán cơ bản (Bài 2), bạn sẽ gặp ngay một nhu cầu
quen thuộc:
dữ liệu thường không nằm trong một bảng duy nhất.
Ví dụ:
- Bảng A chứa đơn hàng.
- Bảng B chứa danh mục sản phẩm.
- Bạn muốn ghép chúng lại để biết mỗi đơn hàng thuộc sản phẩm nào, giá bao nhiêu.
Đây là lúc chúng ta cần đến các hàm tra cứu (lookup) trong Excel.
2. Nội dung chính
VLOOKUP
- Cú pháp:
=VLOOKUP(lookup_value, table_array, col_index_num, [range_lookup])- Dùng để tìm theo cột bên trái và trả về giá trị ở cột khác.
HLOOKUP
- Hoạt động giống VLOOKUP, nhưng theo hàng ngang.
XLOOKUP (Excel 365/2021)
- Cú pháp:
- Linh hoạt, thay thế cả VLOOKUP và HLOOKUP.
- Có thể tìm từ trái sang phải hoặc ngược lại.
INDEX + MATCH
- Kết hợp để tra cứu linh hoạt hơn:
MATCH: tìm vị trí.INDEX: trả về giá trị ở vị trí đó.- Ưu điểm: không bị giới hạn “cột bên trái” như VLOOKUP.
3. Ví dụ thực tế
Bảng 1: Đơn hàng
| Order_ID | Product_ID | Quantity |
|---|---|---|
| 001 | P01 | 2 |
| 002 | P03 | 1 |
| 003 | P02 | 5 |
| 004 | P01 | 3 |
Bảng 2: Danh mục sản phẩm
| Product_ID | Product_Name | Price |
|---|---|---|
| P01 | Laptop | 12,000 |
| P02 | Mouse | 300 |
| P03 | Keyboard | 500 |
Bài toán 1: Lấy tên sản phẩm cho mỗi đơn hàng
=VLOOKUP(B2, $F$2:$H$4, 2, FALSE)
Kết quả Order 001 = "Laptop"
Bài toán 2: Lấy giá sản phẩm bằng XLOOKUP
=XLOOKUP(B2, $F$2:$F$4, $H$2:$H$4)
Kết quả Order 003 = 300
Bài toán 3: Tính thành tiền (Quantity × Price)
=C2 * XLOOKUP(B2, $F$2:$F$4, $H$2:$H$4)
Order 004 = 3 × 12,000 = 36,000
Bài toán 4: Dùng INDEX + MATCH thay cho VLOOKUP
=INDEX($H$2:$H$4, MATCH(B2, $F$2:$F$4, 0))
Trả về giá sản phẩm cho Product_ID.
4. Bài tập tự luyện
- Thêm một cột “Thành tiền” vào bảng đơn hàng và tính cho toàn bộ dữ liệu.
- Tạo một cột mới “Loại sản phẩm” (Ví dụ: Laptop = Thiết bị chính, Mouse/Keyboard = Phụ kiện). Dùng XLOOKUP để tự động điền loại.
- Đếm xem có bao nhiêu đơn hàng thuộc loại “Phụ kiện”.
5. Kết luận
Các hàm tra cứu như VLOOKUP, XLOOKUP, INDEX + MATCH giúp bạn dễ dàng kết nối nhiều bảng dữ liệu. Đây là kỹ năng cực kỳ quan trọng vì dữ liệu trong thực tế thường phân tán.
Bạn có thể tải file dữ liệu mẫu để thực hành tại đây:
Download File Excel
0 Nhận xét