Ngày đầu coaching – học viên HR và bài học đầu tiên

Có một điều thú vị là buổi coaching đầu tiên lúc nào cũng giống như… buổi hẹn đầu tiên vậy. Mình hồi hộp không biết học viên sẽ thế nào, có hợp vibe không. Học viên thì lo lắng: “Không biết có theo nổi không, mình gà Excel lắm…”. Người mở màn cho series coaching của mình là một bạn HR. Ngay khi kết nối, mình hỏi thử một câu:

– “Trong công việc HR, cái gì làm em ngán nhất?”

Bạn ấy không cần suy nghĩ, trả lời cái rụp: – “Báo cáo nhân sự. Cứ mỗi tháng là một đống file Excel từ các team gửi về, copy – paste muốn gãy tay. Làm xong thì mệt rã rời mà vẫn sợ sai sót. Có khi mất cả ngày mới xong.”

Mình nghe xong thì gật gù: “Ok, vậy hôm nay mình giải quyết luôn nỗi đau này, khỏi học lý thuyết lan man.”

Từ một ngày làm việc… còn 10 phút

Mình mở máy, tải về vài file mẫu giống tình huống bạn ấy mô tả. Thay vì copy từng sheet, mình cho bạn ấy thấy cách dùng Power Query:

• Chỉ cần trỏ vào thư mục, load tất cả file vào một lần.
• Dữ liệu tự động gộp thành một bảng duy nhất, sạch sẽ và không sợ sót.
• Mỗi lần có file mới, chỉ cần bấm “Refresh” là báo cáo cập nhật.

Toàn bộ quá trình chưa tới 10 phút. Bạn HR nhìn chằm chằm vào màn hình, xong thốt lên một câu làm mình bật cười: “Ủa, vậy là công việc cả ngày của em… còn có 10 phút hả?”

Điểm thú vị

Đúng vậy. Và đây chính là điểm thú vị của của dữ liệu:

• Nó không chỉ dành cho mấy bạn BI hay IT.
• Ngay cả HR, Finance, hay bất kỳ ai cũng có thể tự động hoá được những việc lặp lại.
• Quan trọng là biết chọn công cụ đúng, và dám thử.

Mình nhận ra, trong coaching, điều quý giá nhất không phải là dạy cho học viên cả chục khái niệm. Mà là tạo ra một khoảnh khắc “tò mò, xen lẫn 1 chút tự hào” – để họ tin rằng: “À, mình cũng làm được. Và nó giúp ích ngay ngày mai.”.

Bài học của ngày đầu

Điều mình nhớ nhất không phải là mấy dòng công thức hay thao tác kỹ thuật, mà là cảm giác khi giúp học viên của mình tìm ra giải pháp chính xác, an toàn, dễ áp dụng ngay vào công việc. Một bài tập nhỏ thôi nhưng đủ để “giải cứu” cả ngày làm báo cáo.

Khoảnh khắc ấy giống như mở ra một cánh cửa từ chỗ ngại ngùng, sợ khó, bỗng nhiên học viên thấy dữ liệu thật sự gần gũi và hữu ích. Và chính cánh cửa đó sẽ dẫn chúng mình bước tiếp vào những buổi học sau, nơi có nhiều bài toán thú vị hơn, rộng mở hơn trong thế giới data.

Buổi học kết thúc trong không khí nhẹ nhàng, vui vẻ. Bạn HR hứng khởi vì vừa tiết kiệm được cả ngày công việc, còn mình thì thấy vui vì đã gieo được niềm tin đầu tiên cho hành trình học dữ liệu. Dữ liệu không còn là nhưng con số khô khang, và hằng giờ căng thẳng trong việc tổng hợp.